Konveyörler modern yaşamın hemen hemen her alanında karşımıza çıkan ve endüstride tüm sektörlerde kullanılan sürekli transport makinalarıdır. En temel anlamda konveyör bir malzemeyi A noktasından B noktasına belli bir hız, emniyet ve sürdürülebilir şekilde ileten makinalar olarak tarif edilebilir. Bu yazımızda temel anlamda konveyör çeşitlerinden ve konveyör tasarımında veya seçiminde kullanılan bazı parametrelerden bahsedeceğiz.
Kullanım Alanları
Konveyörler üretimin yer aldığı İmalat, Savunma, Çimento, Yem, Gıda, İlaç, Kimya, Beyaz Eşya, Otomotiv Sanayi vb. tüm endüstrilerde kesikli veya sürekli malzeme transferleri için kullanılan işgücünden tasarruf sağlayarak verimliliği arttıran ve insan kaynaklı hataları azaltan önemli bir transport makinasıdır. Bunların yanı sıra Havalimanlarında, Alışveriş merkezlerinde, Otogar ve Limanlarda da aktif olarak konveyörler kullanılmaktadır.
Konveyör Tasarım Parametreleri
Konveyörler işletme koşullarında yer alan özel ihtiyaçlara, ortam koşullarına ve müşteri talebine göre tasarlanan, üretimi yapılan ve devreye alınan sürekli transport makinalarıdır. Bu sebeple tasarımları ihtiyaca yönelik şekillenir ve belirli bir standart oluşturulması zordur. Aşağıda konveyörlerin tasarımı ve seçimi sırasında kullanılan parametrelere yer verilmiştir.
- İşletme koşulları: Konveyörün çalışacağı koşullar (açık-kapalı ortam, sıcaklık, nem, hijyen, konveyör boyut isterleri vb.) konveyörün tasarımı ve türü üzerinde oldukça etkilidir.
- Taşınacak parça cinsi ve boyutları: Konveyör üzerinde taşınması istenen malzeme cinsi (Parça veya Yığın), ağırlığı, boyutları ve sıcaklığı gibi parametreler konveyör elemanlarının seçiminde dikkate alınması gereken hususların başında gelmektedir.
- Talep edilen kapasite: Konveyörün entegre olacağı hattın dakikalık veya saatlik üretim hızı konveyör elemanlarının (Motor, konveyör bandı vb.) seçimini doğrudan etkilemektedir. Bu aşamada yapılacak hatalar üretimde gecikmelere sebep olabilir.
Konveyör Türleri
Yukarıda konveyör tasarımının ve türünün belirlenmesinde etkili olan faktörlerden bahsetmiştik. Konveyör türünün belirlenmesinde konveyörün çalışacağı ortam ve taşıyacağı malzeme 1. Derece etkilidir. Aşağıda kısaca maddeler halinde endüstride yaygın olarak kullanılan bazı konveyör türlerine yer verilmiş olup daha sonraki yazılarımızda bu konveyör türleri detaylı şekilde ele alınacaktır.
- Bantlı Konveyör
- Paletli Konveyör
- Helezon Vidalı Konveyör
- Rulolu Konveyör
- Zincirli Konveyör
- Elevatörler
Kaynakça
- Gerdemeli, İ., İmrak, C. E. ve Kesikçi, M. K. (2004). Sürekli Transport Sistemleri. İstanbul. Birsen Yayınevi
- Çelebi, K. (2003). Bantlı konveyörler ve bunların tasarımına etki eden parametrelerin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.